หลังลุยน้ำท่วม ต้องระวังอะไร? รู้ทัน 5 โรคและอาการ พร้อมวิธีดูแลเบื้องต้น

เมื่อต้องเดินลุยน้ำท่วมขัง สิ่งที่ควรระวังไม่ได้มีเพียงการลื่นล้มหรือบาดเจ็บเท่านั้น น้ำและสิ่งแวดล้อมหลังน้ำท่วมอาจเกี่ยวข้องกับการเจ็บป่วยจากเชื้อโรค อาหารและน้ำที่ปนเปื้อน รวมถึงยุงที่เพิ่มจำนวนในบริเวณที่มีน้ำขัง

หากจำเป็นต้องลุยน้ำ ควรหลีกเลี่ยงการเดินเท้าเปล่า สวมรองเท้าบูทหรือรองเท้าที่ป้องกันน้ำได้ ปิดแผลให้มิดชิด และล้างร่างกายด้วยสบู่และน้ำสะอาดหลังสัมผัสน้ำ จากนั้นสังเกตอาการผิดปกติของตัวเองและคนในครอบครัวด้วย

 

5 โรคและอาการที่ควรสังเกตหลังน้ำท่วม

1. โรคฉี่หนู: ไข้สูงและปวดน่องหลังลุยน้ำ

โรคฉี่หนูอาจเกิดจากการสัมผัสน้ำหรือดินที่ปนเปื้อนเชื้อ โดยเชื้อเข้าสู่ร่างกายได้ทางบาดแผลหรือผิวหนังที่เปื่อยจากการแช่น้ำเป็นเวลานาน

อาการที่ควรสังเกต: ไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะบริเวณน่องหรือหลัง บางรายอาจมีตาแดง คลื่นไส้ หรืออาเจียน

ควรทำอย่างไร: หากมีอาการดังกล่าวหลังลุยน้ำหรือย่ำโคลน ควรรีบพบแพทย์ และแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำท่วม เพื่อช่วยประกอบการวินิจฉัย ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะรับประทานเอง

2. ท้องเสียและอาหารเป็นพิษ: ระวังอาหารและน้ำที่ปนเปื้อน

น้ำท่วมอาจทำให้สิ่งปฏิกูลและเชื้อโรคปนเปื้อนน้ำดื่ม อาหาร วัตถุดิบ หรือภาชนะที่ใช้ประกอบอาหาร

อาการที่ควรสังเกต: ถ่ายเหลว ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน หรือมีไข้

ดูแลเบื้องต้น: ดื่มน้ำสะอาด และหากถ่ายเหลวให้จิบสารละลายเกลือแร่สำหรับผู้ป่วยท้องเสีย หรือ ORS เพื่อทดแทนน้ำและเกลือแร่ หากถ่ายหรืออาเจียนมาก ดื่มน้ำไม่ได้ ถ่ายมีเลือดปน ปัสสาวะน้อย หรือซึมลง ควรรีบพบแพทย์

3. น้ำกัดเท้า: อย่าปล่อยให้เท้าเปียกชื้นนาน

การแช่น้ำเป็นเวลานานอาจทำให้ผิวบริเวณเท้าเปื่อย ระคายเคือง และเกิดปัญหาผิวหนังตามมาได้

อาการที่ควรสังเกต: คัน ผิวเปื่อย ลอก แดง หรือมีผื่น โดยเฉพาะบริเวณซอกนิ้วเท้า

ดูแลเบื้องต้น: หลังลุยน้ำ ให้ล้างเท้าด้วยสบู่และน้ำสะอาด แล้วเช็ดให้แห้ง โดยเฉพาะซอกนิ้ว เปลี่ยนรองเท้าและถุงเท้าที่เปียกชื้น หากมีอาการบวมแดง เจ็บมาก มีแผล หรืออาการไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์

4. ตาแดง: ลดการสัมผัสและไม่ใช้ของร่วมกัน

หลังสัมผัสน้ำไม่สะอาด บางคนอาจมีอาการระคายเคืองหรือตาอักเสบได้ ทั้งนี้ ตาแดงเกิดได้จากหลายสาเหตุ จึงไม่ควรวินิจฉัยจากสีของตาเพียงอย่างเดียว

อาการที่ควรสังเกต: ตาแดง เคืองตา น้ำตาไหล หรือมีขี้ตา

ดูแลเบื้องต้น: ล้างมือบ่อย ๆ หลีกเลี่ยงการขยี้ตา และไม่ใช้ผ้าเช็ดตัวหรือของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น หากปวดตา แพ้แสง หรือมองเห็นไม่ชัด ควรรีบพบแพทย์

5. ไข้เลือดออก: ระวังยุงในบริเวณที่มีน้ำขัง

ไข้เลือดออกมียุงเป็นพาหะ ไม่ได้เกิดจากการสัมผัสน้ำท่วมโดยตรง แต่ภาชนะและบริเวณที่มีน้ำขังหลังฝนตกอาจกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงได้

อาการที่ควรสังเกต: ไข้สูง ปวดเมื่อย คลื่นไส้ หรือมีผื่น หากมีไข้ต่อเนื่องหรืออาการน่ากังวล ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

การป้องกัน: ป้องกันยุงกัด และเมื่อปลอดภัยที่จะทำได้ ให้กำจัดภาชนะหรือจุดที่มีน้ำขัง หากสงสัยไข้เลือดออก ไม่ควรซื้อยาแอสไพรินหรือไอบูโพรเฟนรับประทานเอง

เมื่อไรควรรีบไปโรงพยาบาล?

ควรรีบเข้ารับการประเมิน หากมีอาการต่อไปนี้หลังสัมผัสน้ำท่วมหรือระหว่างเจ็บป่วย:

• ไข้สูงหลังลุยน้ำ ร่วมกับปวดน่องหรือปวดกล้ามเนื้อมาก
• หายใจลำบาก ซึมลง หรืออ่อนเพลียผิดปกติ
• อาเจียนมากจนดื่มน้ำไม่ได้ หรือมีอาการขาดน้ำ เช่น ปัสสาวะน้อย
• ถ่ายเป็นมูกหรือมีเลือดปน
• ปวดตา แพ้แสง หรือมองเห็นไม่ชัด

เมื่อพบแพทย์ อย่าลืมแจ้งว่าเคยลุยน้ำท่วม ย่ำโคลน หรือสัมผัสอาหารและน้ำที่อาจปนเปื้อน ข้อมูลนี้ช่วยให้ทีมรักษาประเมินอาการได้ตรงจุดขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

ลุยน้ำท่วมแล้วต้องทำอะไรเป็นอันดับแรก?

เมื่ออยู่ในจุดที่ปลอดภัยแล้ว ให้ล้างมือ เท้า และร่างกายด้วยสบู่และน้ำสะอาด เช็ดตัวให้แห้ง และตรวจดูว่ามีบาดแผลหรือไม่ หากมีอาการผิดปกติในวันต่อมา ควรแจ้งแพทย์ว่าเคยสัมผัสน้ำท่วม

มีไข้หลังลุยน้ำ จำเป็นต้องเป็นโรคฉี่หนูหรือไม่?

ไม่จำเป็น ไข้เกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่ถ้ามีไข้สูงร่วมกับปวดน่องหรือปวดกล้ามเนื้อหลังลุยน้ำ ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ไม่ควรวินิจฉัยเอง

ท้องเสียควรดื่มเกลือแร่ชนิดไหน?

ควรใช้ ORS สำหรับท้องเสีย และผสมตามคำแนะนำบนซอง หากดื่มไม่ได้ อาเจียนมาก หรือมีอาการขาดน้ำ ควรพบแพทย์

ไข้เลือดออกติดจากการลุยน้ำท่วมหรือไม่?

ไม่ติดจากการลุยน้ำโดยตรง โรคนี้มียุงเป็นพาหะ แต่บริเวณที่มีน้ำขังอาจเพิ่มแหล่งเพาะพันธุ์ยุง จึงควรป้องกันยุงกัดและกำจัดแหล่งน้ำขังเมื่อทำได้อย่างปลอดภัย

 

AKIRA CLINIC ขอส่งกำลังใจให้ทุกคนที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม ขอให้ทุกท่านปลอดภัย และหากมีอาการเจ็บป่วย อย่ารอจนรุนแรงก่อนเข้ารับการดูแลจากสถานพยาบาลที่เหมาะสม 💙

บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อการสังเกตอาการและดูแลเบื้องต้น ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาโดยแพทย์